Galler'in 200 milyon sterlinlik tramvay-trenleri 3 yıldır neredeyse kullanılmıyor

36 parlak yeni tren satın aldığınızı, ama üç yıl sonra çoğunun hâlâ yolcu taşımadığını düşünün. Galler'in en büyük altyapı projesi şu an tam olarak bu noktada.

200 milyon sterlinden fazla kamu parasına mal olan tramvay-trenlerin 2022'de tamamen hizmete girmesi planlanıyordu. Galler hükümetine ait demiryolu işletmecisi Transport for Wales (TfW), tam hizmetin 2027 sonuna kadar başlayacağını söylüyor.

Ne oldu?

Üç vagonlu 36 aracın yalnızca 16'sı, demiryolu düzenleyicisinin istediği sıkı güvenlik testlerinden geçti. BBC'nin bilgi edinme hakkı kapsamında elde ettiği veriler, testlerin altı haftadan iki yıla kadar sürebildiğini gösteriyor.

Şu an altı tramvay-treni, vadi hatlarında test amacıyla yolcu taşıyor. Bunlar zaman zaman TfW'nin "çocukluk hastalıkları" dediği sorunlar ve yazılım arızaları yüzünden seferden çekildi.

TfW İcra Kurulu Başkanı James Price durumu "sinir bozucu ama beklenmedik değil" diye niteledi. Tam açılıştan önce trenlerin "yüzde 100 iyi, yüzde 100 zaman" çalışmasını istediğini söylüyor.

Neden bu kadar önemli?

Tramvay-trenler, 2 milyar sterlinlik Güney Galler Metrosu'nun "son parçası". Plan, eski Viktorya dönemi vadi demiryollarını, Londra Metrosu ya da Manchester'ın Metrolink tramvay ağı gibi, beklemeden binilen bir hizmete dönüştürmek.

Bu proje, 1999'daki yetki devrinden bu yana Galler'deki en büyük altyapı projesi. Hedef, Cardiff ile Aberdare, Merthyr Tydfil ve Treherbert arasında saatteki sefer sayısını ikiden dörde çıkarmak. Bu da 2022 için vaat edilmişti.

Demiryolu uzmanı Gareth Dennis, trenlerin çok iddialı olduğunu söylüyor: yarı tramvay, yarı tren; havai hat olmayan yerlerde bataryayla çalışıyor. Reform Partisi'nin ulaştırma sözcüsü Jason O'Connell ise trenlerin çoğunun neden "depoda toz topladığını" sordu.

TfW, Covid ve Ukrayna savaşının neden olduğu tedarik sorunlarının ardından elektrifikasyon işlerinin ancak Mart'ta bittiğini belirtiyor. İsviçreli üretici Stadler ise TfW ile "küçük sorunlar" üzerinde yakın çalıştığını söylüyor.

Sırada ne var?

Price, işleri hızlandırmak için yakın zamanda Stadler'in CEO'suyla Almanya'da bir araya geldi. Tüm filoyu tek bir yazılım paketi yönettiği için, bir trendeki düzeltmenin hepsine ulaşabileceğini söylüyor.

Bu arada vadi yolcuları 2024'ten beri daha yeni Class 756 trenlerle yolculuk ediyor. 105 millik (170 km) ağda tam tramvay-treni hizmetinin şimdilik 2027 için planlandığı belirtiliyor.